PREMA prvim dojmovima nakon ispita državne mature iz hrvatskog jezika, maturante je posebno namučilo jedno pitanje iz gramatike. Kako su ispričali, najviše ih je zbunio zadatak o morfemima, piše srednja.hr.

Pitanje koje je stvorilo probleme

Zadatak koji je maturantima zadao glavobolju glasio je: "Od koliko se morfema sastoji riječ ispreskakati?". Ponuđeni odgovori bili su A) od četiriju, B) od pet, C) od šest i D) od sedam.

Znate li vi točan odgovor? (P.S. Riješite zadatak prije nego što pogledate rješenje ispod.)

Objašnjenje

Morfemi su najmanje jezične jedinice koje imaju značenje ili gramatičku funkciju. Drugim riječima, to su "gradivni dijelovi" riječi koji se dalje ne mogu dijeliti, a da pritom ne izgube značenje. U hrvatskom jeziku razlikujemo leksičke morfeme (nose osnovno značenje, npr. korijen riječi) i gramatičke morfeme (označavaju vrijeme, način, lice, broj i slično).

Sada riječ ispreskakati možemo rastaviti na morfeme na sljedeći način:

is + pre + skak + a + ti

Dakle, riječ se sastoji od 5 morfema.

Evo što svaki od njih znači:

• is- - prefiks koji često označava intenzitet, ponavljanje ili “do kraja” izvedenu radnju (ovdje pojačava značenje glagola)
• pre- - prefiks koji označava ponavljanje ili radnju “preko nečega”, također doprinosi značenju intenziteta/iterativnosti
• skak- - korijenski morfem, nosi osnovno značenje “skakati”
• -a- - tvorbeni (tematski) vokal koji povezuje korijen s nastavkom
• -ti - infinitivni nastavak koji označava glagolski oblik (infinitiv)